25/06/2018
304
Những Huấn Giáo Của Đức Gioan Phaolô II Về Đức Maria

Lời người chuyển ngữ: Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II đã dành 70 bài huấn giáo để nói về Đức Maria, kéo dài từ ngày 07.09.1995 đến ngày 13.11.1997.
 
Trong bài huấn giáo hôm nay, Đức Thánh Cha phân tích những điểm chính của sắc chiếu định nghĩa tín điều Đức Maria Hồn Xác Lên Trời. Văn kiện này nhắc đến hai luận cứ thần học chính: 1/ Niềm tin của Dân Chúa từ lâu đời; 2/ Sự liên kết chặt chẽ của Đức Maria vào công cuộc cứu thế của Chúa Kitô, trong cái chết cũng như trong sự sống lại.
****

 
BÀI 54: ĐỨC TIN VỀ VIỆC MẸ MARIA ĐƯỢC ĐƯA VỀ TRỜI

1.- Hoạ theo sắc chiếu Munificentissimus Deus của Đức Piô XII, Công Đồng Vaticanô II đã khẳng định rằng Đức Trinh Nữ Vô Nhiễm, “sau khi mãn cuộc đời dương thế, được đưa về trời cả hồn lẫn xác” (HT 59).
 
Các nghị phụ muốn nêu bật rằng Đức Maria, khác với các tín hữu khác đã chết trong ân nghĩa với Chúa, đã được đưa về vinh quang thiên quốc kể cả với thân xác của mình. Đây là một niềm tin có từ lâu đời, được diễn tả kể cả qua truyền thống những bức họa phẩm, trình bày Đức Maria “đi vào thiên đàng” cùng với thân xác.
 
Tín điều về Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời khẳng định rằng thân xác của Đức Maria đã được vinh hiển liền sau khi chết. Thực vậy, đối với những người khác, sự phục sinh thân xác sẽ chỉ xảy ra vào lúc tận thế; còn đối với Đức Maria, sự tôn vinh thân xác đã được nếm hưởng trước do một đặc ân đặc thù.
 
2.- Ngày 01.11.1950, khi định nghĩa tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Đức Piô XII đã tránh dùng từ ngữ “phục sinh” (resurrectio) {1}, cũng như tránh việc xác định vấn đề cái chết của Đức Maria như là một chân lý đức tin. Sắc chiếu Munificentissimus Deus chỉ giới hạn vào việc khẳng định thân xác Đức Maria được đưa lên vinh quang trên trời, và tuyên bố rằng chân lý này là một “tín điều được Thiên Chúa mạc khải”.
 
Làm sao không ghi nhận rằng chân lý Đức Maria về trời vốn nằm trong đức tin của toàn dân Thiên Chúa? Khi khẳng định Đức Maria đi vào vinh quang Thiên Quốc thì cũng đồng thời tuyên xưng rằng thân xác của Người cũng được tôn vinh.
 
Dấu vết đầu tiên của lòng tin nơi Đức Maria Hồn Xác Lên Trời đã xuất hiện nơi những bản văn ngụy thư mang tựa đề là “Transitus Mariae” (Đức Maria qua đời), mà nguồn gốc đã lên tới các thế kỷ thứ II-III. Đó là những lối trình bày bình dân và đôi khi mang tính chất truyền kỳ, nhưng cũng chứa đựng một trực giác đức tin của dân Chúa.
 
Tiếp đến là sự phát triển những suy tư chung quanh số phận của Đức Maria ở bên kia thế giới. Điều này đã dẫn đưa các tín hữu tới đức tin về Đức Maria được cất nhắc hồn xác, và đưa tới việc thiết lập những lễ Phụng Vụ bên Đông Phương kính việc Đức Maria “An nghỉ” (Dormitio) hoặc là “Được đưa lên trời” (Assumptio).
 
Niềm tin về số phận vinh hiển cả hồn lẫn xác của Thân Mẫu Chúa sau khi chết, từ bên Đông Phương đã tràn qua Tây Phương một cách nhanh chóng, và trở thành phổ quát từ thế kỷ XIV. Sang thế kỷ XX, vào những năm trước khi định tín, chân lý này đã được đón nhận và tuyên xưng nơi tất cả cộng đoàn Kitô hữu khắp thế giới.
 
3.- Vì thế vào tháng 5 năm 1946, với thông điệp Deiparae Virginis Mariae, Đức Piô XII đã phát động một cuộc thăm dò ý kiến rộng rãi, thỉnh vấn các giám mục và qua các ngài, tới các giáo sĩ và Dân Chúa, về việc có thể và có nên định nghĩa Đức Maria hồn xác về trời như là chân lý đức tin hay không. Kết quả thực là rất tích cực: duy chỉ có 6 ý kiến trên tổng số 1181 đã bày tỏ vài sự dè dặt đối với nguồn gốc mặc khải của chân lý này.
 
Khi trưng dẫn dữ kiện này, sắc chiếu Munificentissimus Deus quả quyết như sau: “Sự nhất trí của Huấn quyền thường xuyên của Hội Thánh cung cấp một luận cứ chắc chắn và vững bền để chứng minh rằng việc Đức Maria Hồn Xác Lên Trời là một chân lý do Chúa mặc khải, và vì thế cần phải được tất cả các con cái của Hội Thánh tin chắc chắn và trung thành” (AAS 42, 1950, 757).

Việc xác định tín điều, dựa trên niềm tin phổ quát của Dân Chúa, đã loại trừ vĩnh viễn tất cả mọi nghi vấn, và đòi hỏi sự tin nhận minh nhiên của tất cả các Kitô hữu. Sau khi đã nói tới đức tin của Hội Thánh vào việc Đức Maria Hồn Xác Lên Trời, sắc chiếu đã nhắc tới nền tảng Kinh Thánh của chân lý này.
 
Mặc dù Tân Ước không khẳng định rõ rệt về việc Đức Maria lên trời, nhưng đã cung cấp nền tảng để làm nêu bật sự kết hiệp khắng khít giữa Đức Trinh Nữ với số phận của Chúa Giêsu. Sự kết hiệp này, được bộc lộ ngay từ khi thụ thai Chúa Cứu Thế, trong việc tham gia của người Mẹ vào sứ mạng của Con, và nhất là trong việc kết hiệp với hiến tế cứu chuộc, không thể không đòi hỏi một sự tiếp nối sau khi chết. Đức Maria đã được kết hợp khắng khít vào cuộc sống và công trình cứu chuộc của Chúa Giêsu, cho nên cũng chia sẻ số phận trên trời cả hồn lẫn xác.
 
4.- Sắc chiếu Munificentissimus Deus, khi nhắc tới sự tham dự của người nữ ở trong Phúc Âm tiên khởi và cuộc chiến đấu chống lại con rắn, và khi nhìn nhận nơi Đức Maria như là bà Evà mới, đã trình bày việc Đức Mẹ lên trời như là kết quả của sự kết hiệp của Người vào công trình cứu chuộc của Đức Kitô. Sắc chiếu nói như sau: “Do đó, cũng như sự sống lại vinh hiển của Đức Kitô là một phần cơ yếu và giải thưởng sau cùng của cuộc chiến thắng này, thì cuộc chiến đấu mà Đức Maria tham gia cùng với Con cũng phải kết thúc với việc tôn vinh thân xác trinh khiết của Người như thế” {2} (AAS 42, 1950, 768).
 
Vì thế việc Đức Maria lên trời là đích điểm của một cuộc chiến đấu đã lôi cuốn tình yêu quảng đại của Đức Maria vào việc cứu chuộc nhân loại, và là hoa quả của sự tham dự cách vô song vào cuộc chiến thắng Thập Giá.
 
Chú thích:
[1] Các văn kiện của Hội Thánh dành từ “Phục sinh” (resurrectio: sống lại, chỗi dậy) và “Lên trời” (Ascensio) cho Đức Kitô; còn Đức Maria thì “được đưa về trời” (assumptio).
[1] Có thể đọc văn kiện này trong bài đọc hai của Giờ Kinh Sách, ngày 15 tháng 8.
 
Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II
(Bản dịch tiếng Việt của Linh mục Giuse Phan Tấn Thành, OP.)