30/06/2018
291
Những Huấn Giáo Của Đức Gioan Phaolô II Về Đức Maria

Lời người chuyển ngữ: Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II đã dành 70 bài huấn giáo để nói về Đức Maria, kéo dài từ ngày 07.09.1995 đến ngày 13.11.1997.

Từ thế kỷ thứ V, Đức Maria được kêu cầu dưới danh hiệu “Nữ Vương”. Người là Nữ Vương vì được chia sẻ vào vương quyền của Chúa Kitô. Người được phong làm Nữ Vương để có thể thi hành chức vụ làm mẹ cách hữu hiệu hơn. Vì thế các tín hữu nhìn lên Đức Maria Nữ Vương với lòng tin tưởng: bà mẹ âu yếm có thế lực để giúp đỡ chúng ta trên đường lữ hành đức tin.
****
BÀI 56: NỮ VƯƠNG VŨ TRỤ
 
1.- Tâm tình đạo đức bình dân đã kêu cầu Đức Maria như là Nữ Vương. Công Đồng Vaticanô II, sau khi đã nhắc tới việc Đức Trinh Nữ được “đưa cả hồn lẫn xác vào vinh quang thiên quốc”, giải thích rằng “Người đã được Chúa Kitô tôn phong làm Nữ Vương vũ trụ, ngõ hầu Người được đồng hình đồng dạng hơn với Thánh Tử là Chúa các Chúa (Kh 19,26), và là kẻ chiến thắng tội lỗi và sự chết” (HT 59).
 
Thực ra, ngay từ thế kỷ thứ V, hầu như vào cùng thời mà Công Đồng Ephêsô tuyên bố Đức Maria là “Đức Mẹ Chúa Trời” thì Người cũng đã bắt đầu được gán tước hiệu là Nữ Vương {1}. Các Kitô hữu, với việc tuyên dương chức phẩm cao trọng này, muốn đưa Người vượt lên trên các thụ tạo, đề cao chức phận và tầm quan trọng của Người trong cuộc đời của mỗi người và của toàn thể thế giới.
 
Trong một khúc của bài giảng được gán cho là của ông Origène, chúng ta đã thấy đọc thấy những lời sau đây trong khi chú giải những lời bà Elisabét nói với Đức Maria vào lúc thăm viếng: “Lẽ ra tôi phải đến với chị bởi vì chị được chúc phúc hơn hết mọi phụ nữ, chị là bà mẹ của Chúa tôi, chị là Bà Chúa của tôi” (Fragmenta). Trong bản văn này, khi đi từ diễn ngữ “Mẹ của Chúa tôi” sang tới danh xưng “Bà Chúa của tôi”, tác giả đã mở đường cho thánh Gioan Đamascô sau này gán cho Đức Maria tước hiệu là “Bà Hoàng” {2}: “Khi Người được trở thành mẹ của Đấng Tạo Hóa, thì Người cũng thực là Bà Hoàng của hết mọi loài thụ tạo” (De fide orthodoxa 4,14).
 
2.- Vị tiền nhiệm của tôi là Đức Giáo Hoàng Piô XII, trong thông điệp Ad Coeli Reginam  {3} được bản văn của Công Đồng Vaticanô II trích dẫn, đã đặt nền tảng của vương quyền của Đức Maria, -đừng kể chức làm mẹ-, ở sự hợp tác vào công cuộc cứu chuộc. Thông điệp nhắc tới bản văn Phụng Vụ: “Thánh Maria, Nữ Vương trên trời và Nữ Hoàng dưới thế, đã đau đớn đứng bên cạnh Thập Giá của Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta”.
 
Kế đó, thông điệp thiết lập sự so sánh giữa Đức Maria và Chúa Kitô nhằm giúp chúng ta hiểu thêm ý nghĩa của chức Nữ Vương của Đức Maria. Đức Kitô là Vua không những vì là Con Thiên Chúa mà còn là Đấng Cứu Chuộc; Đức Maria là Nữ Vương không những vì là Thân Mẫu của Thiên Chúa mà còn vì đã cộng tác vào công cuộc cứu chuộc nhân loại, cũng như bà Evà mới được kết nạp với ông Ađam mới.
 
Trong Phúc Âm thánh Marcô, chúng ta đọc thấy rằng vào lúc thăng thiên thì Chúa Giêsu “được đưa về trời và ngự bên hữu Chúa Cha” (16,19). Trong ngôn ngữ Kinh Thánh, ngồi “bên hữu của Thiên Chúa” có nghĩa là chia sẻ quyền bá chủ. Khi “ngồi bên hữu Chúa Cha”, Đức Kitô thiết lập vương quyền của mình, tức là Vương Quốc của Thiên Chúa. Được đưa về trời, Đức Maria được kết nạp với quyền hành của Thánh Tử và hiến thân cho việc quảng bá Vương Quốc của Chúa bằng cách thông dự vào việc quảng bá ơn thánh Chúa trong thế giới.
 
Khi so sánh việc Đức Kitô lên trời và việc Đức Maria lên trời, chúng ta có thể kết luận rằng Đức Maria là Nữ Vương ở dưới quyền của Đức Kitô, Người chiếm hữu và thực thi một quyền bá chủ trên vũ trụ do chính Thánh Tử ban cấp cho.
 
3.- Dĩ nhiên là tước hiệu “Nữ Vương” không thay thế tước hiệu “Mẹ”: chức làm Nữ Vương là một hệ luận của sứ mạng làm mẹ, và chỉ diễn tả một quyền hành được cấp nhằm thực thi chức vụ làm mẹ.
 
Khi trưng dẫn sắc chiếu Ineffabilis Deus của Đức Piô IX, Đức Giáo Hoàng Piô XII đã nêu bật chiều kích làm mẹ trong chức vụ làm Nữ Vương: “Đức Maria đã nuôi dưỡng tâm tình hiền mẫu đối với chúng ta và quan tâm tới phần rỗi của chúng ta. Người đã mở rộng mối quan tâm đến tất cả loài người. Được Chúa đặt làm Nữ Vương trời đất, được tôn vinh lên trên mọi ca đoàn thiên sứ và triều thần các thánh, ngự bên hữu Thánh Tử duy nhất là Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, Người chắc chắn sẽ đạt được điều cầu bầu với những lời nài van của một người mẹ. Điều gì Người tìm kiếm thì Người sẽ gặp, và chắc chắn sẽ không bị khước từ”.
 
4.- Vì thế các Kitô hữu nhìn lên Đức Maria Nữ Vương với tâm tình tín thác. Chức vụ này không làm giảm bớt nhưng còn gia tăng lòng tin tưởng của con thảo nơi Đấng là mẹ trong hệ trật ân sủng.
 
Hơn nữa, mối quan tâm của Đức Maria Nữ Vương đối với hết mọi người chỉ nên hữu hiệu hoàn toàn nhờ điều kiện vinh quang tiếp theo việc lên trời. Thánh Germanô Constantinopolis đã nêu bật điều ấy: điều kiện vinh quang của Đức Maria bảo đảm cho Người được kết hiệp mật thiết với Thánh Tử, và bảo đảm cho lời chuyển cầu cho chúng ta thực hiện được. Hướng về Đức Maria ông thêm rằng: “Đức Kitô ra như đã muốn cho môi miệng và tâm tình của Mẹ gần với Chúa; như thế Người sẽ đồng ý với tất cả những ước nguyện mà Mẹ tỏ bày với Người khi Mẹ đau đớn vì con cái mình, và Người sẽ thi hành với quyền năng của Thiên Chúa tất cả những gì mà Mẹ yêu cầu” (Homilia 1).
 
5.- Chúng ta có thể kết luận rằng sự lên trời không những bảo đảm sự thông hiệp hoàn toàn của Đức Maria với Chúa Kitô mà còn với mỗi người chúng ta: Đức Maria ở gần chúng ta, bởi vì điều kiện vinh quang cho phép Người theo dõi chúng ta trên cuộc lữ hành trần thế. Như chúng ta còn có thể đọc tiếp nơi thánh Germanô: “Mẹ ở lại cách thiêng liêng với chúng con; sự canh thức tỉnh táo với chúng con làm nêu bật đời sống chung giữa Mẹ với chúng con” (Homilia 1).
 
Do đó điều kiện vinh quang của Đức Maria không tạo nên một khoảng cách đối với chúng ta; trái lại nó đã gây nên một sự gần gũi liên tục và ân cần. Đức Maria biết tất cả những gì xảy ra cho cuộc sống của chúng ta, và Người nâng đỡ chúng ta với tình mẹ trong mọi thử thách của cuộc sống.
 
Được đưa vào vinh quang thiên quốc, Đức Maria càng hiến toàn thân cho công cuộc cứu chuộc để thông đạt cho hết mọi chúng sinh niềm hạnh phúc đã được ban cho Mẹ. Người là một Nữ Vương ban phát tất cả những gì mình có, nhất là bằng việc chia sẻ sự sống và tình yêu của Chúa Kitô.

Chú thích:
[1] Regina, có thể dịch là: Nữ Vương, Nữ Hoàng, Hoàng Hậu.
[1] “Domina”: Bà Chúa, Bà Chủ (giống cái của Dominus); “Sovrana”: Bà Hoàng.
[1] Ngày 11 tháng 10 năm 1954, thiết lập lễ kính Đức Maria Nữ Vương.
 
Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II
(Bản dịch tiếng Việt của Linh mục Giuse Phan Tấn Thành, OP.)